តអ្នកនិពន្ធ

មើលទាំងអស់

អត្ថបទដោយ Cindy Hess Kasper

ទាំងនៅពេលលំបាក និងរីករាយ

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែ​មករា ឆ្នាំ១៩៨៦ យាន្ត​អវកាស​ឆាលិនជើរ របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បាន​ផ្ទុះ​នៅ​លើ​អាកាស បន្ទាប់​ពី​បានហោះ​ឡើង​បាន​តែ​៧៣​វិនាទី។ លោក​ប្រធានា​ធិបតី រីហ្គិន(Reagan) ក៏​បាន​ឡើង​ថ្លែង​សន្ទរក​ថា ដើម្បី​កម្សាន្ត​ចិត្ត​ប្រជាជន ដោយ​ដក​ស្រង់​បទ​កំណាព្យ មាន​ចំណង​ជើង​ថា “ការ​ហោះ​ហើរ​ដ៏​ខ្ពស់” ដែល​ក្នុង​នោះ លោក​ចន ហ្គីលេសផាយ មេហ្គី(John Gillespie Magee) ដែល​ជា​អ្នក​បើក​យន្ត​ហោះ​នៅ​សម័យ​សង្រ្គាម​លោក​លើក​ទី​២ បាន​សរសេរ អំពី “ភាព​បរិសុទ្ធ​នៃ​លំហរ​អាវ​កាស ដ៏​ខ្ពស់ ដែល​មិន​មនុស្ស​មិន​ទាន់​ទៅ​ដល់” និង​អំពី​ការ​ស្រមៃ​ថា គាត់​ហាក់​ដូច​ជា​បាន​ប៉ះ​ “ព្រះ​ភក្រ​របស់​ព្រះ”។

យើង​មិន​អាច​ប៉ះ​ព្រះ​ភក្រ្ត​របស់​ព្រះ ប៉ុន្តែ ជួន​កាល ពេល​ណា​យើង​បាន​ឃើញ​ថ្ងៃ​លិច​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​ក្រៃ​លែង ឬ​បាន​ទៅ​កន្លែងណា​មួយ ក្នុង​ធម្មជាតិ ដើម្បី​ចំណាយ​ពេល​ស្ងាត់​ស្ងៀម យើង​ក៏​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ ព្រះ​អង្គ​កំពុង​តែ​គង់​នៅ​ក្បែរ​យើង។ រនាំង​ដែល​បាន​ខណ្ឌ​នៅ​កណ្តាល​ស្ថាន​សួគ៌ និង​ផែន​ដី ហាក់​ដូច​ជា​កាន់​តែ​ស្ដើង​ជាង​មុន។ ពោល​គឺ យើង​មាន​អារម្មណ៍​ថា ព្រះ​ទ្រង់​ហាក់​ដូច​ជា​នៅ​ជិត​ជាង​មុន។​

ប្រជា​ជន​អ៊ីស្រាអែល​ក៏​ធ្លាប់​បាន​ពិសោធន៍​នឹង​ព្រះ​វត្ត​មាន​របស់​ព្រះ ដែល​គង់​នៅ​ក្បែរ​ពួក​គេ នៅ​ក្នុង​វាល​រហោ​ស្ថាន​ផង​ដែរ។ ព្រះ​ទ្រង់​ប្រទាន​បង្គោលពពក​នៅ​ពេល​ថ្ងៃ និង​បង្គោល​ភ្លើង នៅ​ពេល​យប់ ដើម្បី​ដឹក​នាំ​ពួក​គេ​កាត់​តាម​វាល​រហោ​ស្ថាន​(និក្ខមនំ ៤០:៣៤-៣៨)។ ពេល​ដែល​ពួក​គេ​កំពុង​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ជំរុំ “សិរីល្អ​របស់​ព្រះ​បាន​ស្ថិត​នៅ​ពេញ​រោង​ឧបោសថ”(ខ.៣៥)។ ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទាំង​មូល គេ​បាន​ដឹង​ថា ព្រះ​អង្គ​បាន​គង់​នៅ​ជា​មួយ​ពួក​គេ​ជា​និច្ច។

ខណៈ​ពេល​ដែល​យើង​អរ​សប្បាយ​នឹង​សម្រស់​នៃ​ស្នា​ព្រះហស្ត​របស់​ព្រះ យើង​ក៏​ដឹង​កាន់​តែ​ច្បាស់​ថា ព្រះ​អង្គ​គង់​នៅ​គ្រប់​ទី​កន្លែង។ ពេល​ណា​យើង​និយាយ​ទៅ​កាន់​ព្រះ​អង្គ…

ការកែតម្រង់ដោយក្តីស្រឡាញ់

អស់​រយៈ​ពេល​ជាង​៥០​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ ឪពុក​ខ្ញុំ​បាន​ខិត​ខំ​ធ្វើ​ការ​ឲ្យ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ ក្នុង​ផ្នែក​កែ​សម្រួល​អត្ថ​បទ។​ គាត់​មាន​ចិត្តឆេះ​ឆួល មិន​គ្រាន់​តែ​នៅ​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​កំហុស​ក្នុង​ការ​សរសេរ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ក៏​ចង់​ឲ្យ​អត្ថ​បទ​ដែល​គាត់​កែ​សម្រួល មាន​ភាព​ច្បាស់​លាស់ សម​ហេតុ​ផល មាន​ភាព​ស៊ី​សង្វាក់​គ្នា និង​មាន​វេយ្យ​ករណ៍​ត្រឹម​ត្រូវ។ គាត់​បាន​ប្រើ​ប៊ិច​ពណ៌​បៃ​តង ក្នុង​ការ​កែ​សម្រួល ជា​ជាង​ប្រើ​ប៊ិច​ពណ៌​ក្រហម។ គាត់​យល់​ឃើញ​ថា ប៊ិច​ពណ៌​បៃ​តង “មាន​ភាព​រួស​រាយ​ជាង” ខណៈ​ពេល​ដែល​អ្នក​និពន្ធ​ដែល​មាន​បទ​ពិសោធន៍​តិច ឬ​មិន​សូវ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត ប្រហែល​មិន​ចូល​ចិត្ត​ប៊ិច​ពណ៌​ក្រហម។ គោល​បំណង​របស់​គាត់ គឺ​ដើម្បី​ចង្អុល​បង្ហាញ​គេ​ដោយ​សុភាព ឲ្យ​ជ្រើស​រើស​ផ្លូវ​ល្អ​ជាង។

ពេល​ដែល​ព្រះ​យេស៊ូវ​កែ​តម្រង់​មនុស្ស ព្រះ​អង្គ​កែ​តម្រង់ ដោយ​ក្តី​ស្រឡាញ់។ ក្នុង​កាលៈ​ទេសៈ​ខ្លះ​ គឺ​ដូច​កាល​ដែល​ព្រះ​អង្គប្រឈម​មុខ​ដាក់​ភាព​មាន​ពុត​របស់​ពួក​អាចារ្យ​ផារិស៊ី​(ម៉ាថាយ ២៣) ព្រះ​អង្គ​បាន​ស្តី​បន្ទោស​ពួក​គេ ដោយ​ពាក្យ​ធ្ងន់​ៗ ​តែ​ក៏ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​របស់​ពួក​គេ​ផង​ដែរ។ តែ​ក្នុង​ករណី​របស់​មិត្ត​សំឡាញ់​ទ្រង់ គឺ​នាង​ម៉ាថា ការ​កែ​តម្រង់​ដ៏​សុភាព គឺ​ជា​អ្វី​ដែលនាង​ត្រូវ​ការ​(លូកា ១០:៣៨-៤២)។ ពួក​ផារិស៊ី​មិន​បាន​ឆ្លើយ​តប ដោយ​វិជ្ជ​មាន ចំពោះ​ការ​ស្តី​បន្ទោស​របស់​ព្រះ​អង្គ​នោះ​ឡើយ ខណៈ​ពេល​ដែល​នាង​ម៉ាថា នៅ​តែ​ជា​មិត្ត​សំឡាញ់​របស់​ព្រះ​អង្គ​(យ៉ូហាន ១១:៥)។

ការ​កែ​តម្រង់​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​មាន​អារម្មណ៍​មិន​ល្អ ហើយ​មនុស្ស​តិច​ណាស់ ដែល​ចូល​ចិត្ត​ការ​ស្តី​បន្ទោស។ ជួន​កាល ដោយ​សារ​អំណួត​របស់​យើង នោះ​យើង​ពិបាក​នឹង​ទទួល​ការ​កែ​តម្រង់ ដោយ​ការ​ដឹង​គុណ។ កណ្ឌ​គម្ពីរ​សុភាសិត បាន​ចែង​អំពី​ប្រាជ្ញា និង​បាន​បង្ហាញ​ថា “ការ​ស្តាប់​តាម​ការ​កែ​តម្រង់” គឺ​ជា​សញ្ញា​បង្ហាញ អំពី​ប្រាជ្ញា និង​ការ​យល់​ដឹង​(១៥:៣១-៣២)។

ការ​កែ​តម្រង់​របស់​ព្រះ ដោយ​ក្តី​ស្រឡាញ់ ជួយ​យើង​ឲ្យ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទិស​ដៅ​របស់​យើង ហើយ​ដើរ​តាម​ព្រះ​អង្គ​កាន់​តែ​ស្និទ្ធ​ស្នាល។…

ការវិនិយោគ ដើម្បីជំនឿ

កាល​លោក​ឆាក់(Chuck) មាន​អាយុ​១២​ឆ្នាំ គាត់​បាន​រង់​ចំា​បើក​កញ្ចប់​អំណោយ នៅ​ក្រោម​ដើម​ណូអែល ដោយ​ចិត្ត​អន្ទះ​សារ នៅ​ថ្ងៃ​បុណ្យ​ណូអែល។ គាត់​ចង់​បាន​កង់​ថ្មី​មួយ​គ្រឿង តែ​ក្តី​សង្ឃឹម​របស់​គាត់​បាន​រលាយ នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​បើក​ប្រអប់​អំណោយ ឃើញសៀវភៅ​វចនានុ​ក្រម មួយ​ក្បាល។ គាត់​ក៏​បាន​បើក​វចនានុ​ក្រម​នោះ ឃើញ​អក្សរ​ដែល​ឪពុក​ម្តាយ​គាត់​បានសរសេរ នៅ​លើ​ទំព័រ​ទី​១​ថា “វចនានុ​ក្រម​នោះ ម៉ាក់ និង​ប៉ា​បាន​ទិញ​ឲ្យ​កូន ឆ្នាំ១៩៥៨។ ដោយ​ក្តី​ស្រឡាញ់ និង​ក្តី​សង្ឃឹម​ដ៏ខ្ពស់​ថា កូន​នឹង​រៀន​បាន​ពិន្ទុល្អ នៅ​សាលា”។​

ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ប្រហែល​១០​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក លោក​ឆាក់​ពិត​ជា​រៀន​បាន​ពិន្ទុ​ល្អ នៅ​សាលា​រៀន​មែន។ គាត់​បាន​រៀន​ចប់​មហា​វិទ្យាល័យ ហើយ​ក្រោយ​មក ក៏​បាន​បញ្ចប់​ការ​ហ្វឹក​ហាត់​បើក​បរ​យន្ត​ហោះ។ គាត់​ក៏​បាន​ក្លាយ​ជា​អ្នក​បើក​បរ​យន្ត​ហោះ នៅ​ក្រៅប្រទេស ដោយ​បាន​សម្រេច​ក្តី​បំណង​គាត់ ដែល​ចង់​ជួយ​អ្នក​ក្រី​ក្រ និង​ផ្សាយ​ដំណឹង​ល្អ​អំពី​ព្រះ​យេស៊ូវ ដល់​ពួក​គេ។​ សព្វថ្ងៃនេះ បន្ទាប់​ពី​គាត់​បាន​ទទួល​អំណោយ​នេះ​អស់​រយៈ​ពេល​ប្រហែល​៦០​ឆ្នាំ គាត់​ក៏​បាន​បង្ហាញ​វចនានុ​ក្រម​ចាស់​មួយ​ក្បាលនោះ ដល់​ចៅ​ៗ​របស់​គាត់។ វា​បាន​ក្លាយ​ជា​និមិត្ត​រូប នៃ​ការ​ដែល​ឪពុក​ម្តាយ​គាត់​បាន​វិនិយោគ​ដោយ​ក្តី​ស្រឡាញ់ ដើម្បី​អនាគត​គាត់ ហើយ​គាត់​នៅ​តែ​ឲ្យ​តម្លៃ​វា។ ប៉ុន្តែ គាត់​មាន​ការ​ដឹង​គុណ​កាន់​តែ​ខ្លាំង ចំពោះ​ការ​វិនិយោគ​របស់​ឪពុក​ម្តាយ​គាត់ នៅ​ក្នុង​ការ​នាំ​ឲ្យ​គាត់​មាន​សេចក្តី​ជំនឿ ដោយ​បង្រៀន​គាត់​អំពី​ព្រះ និង​ព្រះ​គម្ពីរ​ប៊ីប។​

បទ​គម្ពីរ​ចោទិយក​ថា ជំពូក​១១ បាន​ចែង​អំពី​សារៈ​សំខាន់​នៃ​ការ​ឈ្លាត​ឱកាស​បង្រៀន​ព្រះ​គម្ពីរ​ដល់​កូន។ គឺ​ដូច​មាន​សេចក្តី​ចែង​ថា “ត្រូវ​ឲ្យ​បង្រៀន​ពាក្យ​ទាំង​នេះ​ដល់​ពួក​កូន​ចៅ​ឯង ដោយ​និយាយ​ប្រាប់​ក្នុង​កាល​ដែល​ឯង​អង្គុយ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ ហើយ​ដើរ​តាម​ផ្លូវ ក្នុង​កាល​ដែល​ដេក ហើយ​ក្រោក​ឡើង​ផង”(ខ.១៩)។

សម្រាប់​លោក​ឆាក់ គោល​តម្លៃ​ដ៏​អស់​កល្ប​ដែល​បាន​បណ្តុះ កាល​គាត់​នៅ​ក្មេង បាន​រីក​ធំ​ឡើង…

លះបង់ត្រីតូច ដើម្បីចាប់ត្រីធំ

អស់​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ដែល​ប្តី​ប្រពន្ធ​ជន​ជាតិ​អង់​គ្លេស​មួយ​គូ ដែល​កំពុង​រស់​នៅ​តំបន់​អាហ្រ្វិក​ខាង​លិច​ មាន​ទំនាក់​ទំនង​ដ៏រឹង​មាំ​ជា​មួយ​បុរស​ម្នាក់ ក្នុង​ក្រុង​ដែល​ពួក​គេ​រស់​នៅ ហើយ​ក៏​បាន​ចែក​ចាយ​ អំ​ពី​សេចក្តី​ស្រឡាញ់​របស់​ព្រះ​យេស៊ូវ និង​រឿង​អំពីសេចក្តី​សង្រ្គោះ​ដល់​គាត់។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ មិត្ត​ភក្តិ​ម្នាក់​នេះ​មាន​ការ​ស្ទាក់​ស្ទើរ នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​បង់​ចោល​ភាព​ស្មោះស្ម័គ្រ ចំពោះ​សាសនា​របស់​ជន​ជាតិ​គាត់ ទោះ​គាត់​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា សេចក្តី​ជំនឿ​លើ​ព្រះ​គ្រីស្ទ ជា​សេចក្តី​ពិត ដែល​ធំ​ប្រសើរ​ជាង​ក៏ដោយ។ គាត់​ក៏​មាន​ការ​បារម្ភ​ខ្លាច​បាត់​បង់​ប្រាក់​ចំណូល ព្រោះ​គាត់​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ​ម្នាក់ របស់​សាសនា​នោះ ហើយ​ពឹង​ផ្អែក​លើប្រាក់​ឧបត្ថម្ភ​ពី​អ្នក​កាន់​សាសនា​នោះ។ គាត់​ក៏​ខ្លាច​បាត់​បង់​កត្តិ​យស ក្នុង​សហគមន៍​របស់​គាត់។

គាត់​ក៏​បាន​ពន្យល់​ដោយ​ចិត្ត​ក្រៀម​ក្រំ​ថា គាត់​ប្រៀប​ដូច​ជា​អ្នក​នេសាទ​ត្រី​ម្នាក់ ដែល​រាវ​ចាប់​ត្រី​ក្នុង​ទឹក​អូរ។ គាត់​ចាប់​បាន​ត្រី​តូច​មួយ តែ​មាន​ត្រី​ធំ​ជាង​បាន​ហែល​មក​ក្បែរ​គាត់។ ដើម្បី​ចាប់​ត្រី​ធំ​ជាង គាត់​ត្រូវ​តែ​ព្រលែង​ត្រី​ដែល​តូច​ជាង។

បុរស​អ្នក​មាន​ម្នាក់​ ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​បទ​គម្ពីរ​ម៉ាថាយ ជំពូក ១៩ ក៏​មាន​បញ្ហា​ស្រដៀង​នេះ​ផង​ដែរ។ ពេល​ដែល​គាត់​បាន​ចូលមក​ក្បែរ​ព្រះ​យេស៊ូវ គាត់​ក៏​បាន​ទូល​សួរ​ព្រះ​អង្គ​ថា “លោក​គ្រូ​ល្អ​អើយ តើ​ត្រូវ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ការ​ល្អ​អ្វី ឲ្យ​បាន​ជីវិត​រស់​នៅ​អស់​កល្ប​ជានិច្ច?”(ខ.១៦)។ គាត់​ហាក់​ដូច​ជា​សួរ​ដោយ​ចិត្ត​ស្មោះ​ត្រង់ ប៉ុន្តែ គាត់​មិន​ចង់​ថ្វាយ​ជីវិត​គាត់​ទាំង​ស្រុង ដាច់​ដល់​ព្រះ​យេស៊ូវទេ​។ គាត់​មិន​គ្រាន់​តែ​ជា​អ្នក​មាន​ទ្រព្យ​ស្តុក​ស្តម្ភ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​ថែម​ទាំង​មាន​មោទនៈ​ភាព​ចំពោះ​ខ្លួន​ឯង ដែល​ជា​អ្នក​កាន់​តាម​ក្រឹត្យ​វិន័យ។ គាត់​ចង់​មាន​ជីវិត​អស់​កល្ប​ តែ​គាត់​នៅ​តែ​ស្រឡាញ់​អ្វី​ផ្សេង​ខ្លាំង​ជាង ហើយ​ក៏​បាន​បដិសេធន៍​ព្រះ​បន្ទូល​ព្រះ​គ្រីស្ទ​។ ពេល​ណា​យើង​បន្ទាប​ខ្លួន​ថ្វាយ​ជីវិត​ដល់​ព្រះយេស៊ូវ ហើយ​ទទួល​យក​អំណោយ​នៃ​សេចក្តី​សង្រ្គោះ ដោយ​ឥត​គិត​ថ្លៃ នោះ​ព្រះ​អង្គ​ត្រាស់​ហៅ​យើង​ថា “ចូរ​មក​តាម​ខ្ញុំ”(ខ.២១)។—Cindy Hess Kasper

ស្រឡាញ់ដោយការប្រព្រឹត្ត

មាន​ពេល​មួយ​អ្នក​ស្រី​ហាយឌី(Heidi) និង​លោក​ចេហ្វ(Jeff) បាន​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​វិញ បន្ទាប់​ពី​បាន​បំពេញ​ការ​ងារ ដែល​គេ​បាន​ចាត់​តាំង​ឲ្យ​ធ្វើ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ក្នុង​តំបន់​ដែល​មាន​អាកាស​ធាតុ​ក្តៅ ហើយ​បន្ទាប់​មក​ក៏​បាន​ស្នាក់​នៅ​អស់​ជា​ច្រើន​ខែ​ នៅក្បែរ​គ្រួសារ​មួយ នៅ​រដ្ឋ​មីឈីហ្គិន  ចំ​ពេល​ដែល​រដូវ​រងា​មក​ដល់។ នេះជា​លើក​ទីមួយ​ហើយ ដែល​កូន​ៗ​របស់​ពួក​គេ​ជា​ច្រើននាក់ ក្នុង​ចំណោម​កូន​ទំាង​១០​នាក់ បាន​ឃើញ​សម្រស់​ពី​ធម្មជាតិ​នៃ​ព្រឹល​ទឹកកក។

ប៉ុន្តែ អាកាស​ធាតុ​នៅ​រដូវ​ត្រជាក់ ក្នុង​រដ្ឋ​មីឈីហ្គិន​តម្រូវ​ឲ្យ​ពួក​គេ​ស្លៀក​ពាក់​ក្រាស់​ៗ ដោយ​មាន​អាវ​ធំ​ក្រៅ ស្រោម​ដៃ និង​ស្បែក​ជើង​កវែង​ជា​ដើម។ សម្រាប់​គ្រួសារ​ដ៏​ធំ​មួយ​នេះ ការ​ត្រៀម​សម្លៀក​បំពាក់​សម្រាប់​រដូវ​ត្រជាក់​ខ្លំាង ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ខែ​ខាង​មុខ នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ចំណាយ​ច្រើន​ណាស់។​ ប៉ុន្តែ ព្រះ​ទ្រង់​បាន​ផ្គត់​ផ្គង់​ពួក​គេ។ អ្នក​ជិត​ខាង​ម្នាក់​បាន​យក​ស្បែក​ជើង​ឲ្យពួក​គេ ហើយ​ក៏​បាន​ឲ្យ​ខោ​សម្រាប់​ដើរ​ក្នុង​ព្រឹល រួច​ក៏​បាន​ឲ្យ​មួក និង​ស្រោម​ដៃ​ទៀត។ បន្ទាប់​មក មិត្ត​ភក្តិ​ម្នាក់​បាន​លើកទឹក​ចិត្ត​អ្នក​ដទៃ នៅ​ព្រះ​វិហារ​របស់​គាត់ ឲ្យ​ប្រមូល​ខោ​អាវ​កក់​ក្តៅ ដែល​មាន​ទំហំ​ត្រូវ នឹង​សមាជិក​ទាំង​១២​នាក់ នៃ​គ្រួសារ​មួយ​នេះ។ ព្រះ​អង្គ​ក៏​បាន​ប្រទាន​ពរ​ពួក​គេ​ឲ្យ​មាន​អ្វី​ៗ ដែល​ពួក​គេ​ត្រូវ​ការ ពេល​ដែល​ព្រឹល​ចាប់​ផ្តើម​ធ្លាក់​ចុះ​មក។​

ការ​បម្រើ​អ្នក​ដទៃ ដែល​កំពុង​មាន​ការ​ខ្វះ​ខាត ក៏​ជា​ការ​បម្រើ​ព្រះ​ផង​ដែរ។ បទ​គម្ពីរ ១យ៉ូហាន ៣:១៦-១៨ បាន​លើក​ទឹក​ចិត្តយើង​ឲ្យ​ជួយ​យក​អសា​អ្នក​ដទៃ តាម​លទ្ធ​ភាព​របស់​យើង។ ការ​បម្រើ​ជួយ​យើង​ឲ្យ​មាន​លក្ខណៈ​កាន់​តែ​ដូច​ព្រះ​យេស៊ូវ ដោយ​យើង​ចាប់​ផ្តើម​ស្រឡាញ់ និង​គិត​អំពី​អ្នក​ដទៃ ដូច​ព្រះ​អង្គ​ដែរ។​ ជា​ញឹក​ញាប់ ព្រះ​ទ្រង់​ប្រើ​កូន​ៗ​ព្រះ​អង្គ ដើម្បី​បំពេញ​តម្រូវ​ការ​អ្នក​ដទៃ និង​ឆ្លើយ​តប​ការ​អធិស្ឋាន​របស់​ពួក​គេ។ ជា​លទ្ធ​ផល ជំនឿ​យើង​ក៏​នឹង​មាន​ការ​កើន​ឡើង ខណៈ​ពេល​ដែល​ព្រះ​ទ្រង់បំពាក់​សមត្ថ​ភាព​យើង សម្រាប់​ការ​បម្រើ…

ចូរមានកម្លាំង និងចិត្តក្លាហានឡើង

ខេលិប(Caleb) ជា​ក្មេង​ដែល​មាន​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​ច្រើន។ រៀង​រាល់​ពេល​យប់ ពេល​គាត់​បាន​បិទ​ភ្នែក គាត់​មាន​អារម្មណ៍​ថា ភាព​ងងឹត​បាន​ហ៊ុម​ព័ទ្ធ​ជុំ​ជិត។ ភាព​ស្ងប់​ស្ងាត់​ក្នុង​បន្ទប់​គាត់ ត្រូវ​បាន​រំខាន​ជា​ទៀង​ទាត់ ដោយ​សម្លេង​ក្រេត​ក្រត​ៗ​នៃ​ផ្ទះ​របស់​គាត់ ដែល​សង់​ពី​ឈើ នៅ​ប្រទេស​ខូស្តារីកា។ បន្ទាប់​មក សត្វ​ប្រជៀវ​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​តូច​ក្រោម​ដំបូល​ផ្ទះ មាន​សកម្ម​ភាព​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង។ ម្តាយ​របស់​គាត់​បាន​ដាក់​អំពូល​ពេល​យប់ ក្នុង​បន្ទប់​គាត់ តែ​ក្មេង​តូច​ម្នាក់​នេះ នៅ​តែ​ខ្លាច​ភាព​ងងឹត។ នៅ​ពេល​យប់​មួយ​នោះ ឪពុក​របស់​ខេលិប​បាន​យក​ខគម្ពីរ​មួយ​ខ មក​បិទ​នៅ​ជាប់​គ្រែ​គេង​គាត់។ ខគម្ពីរ​នោះ​ចែង​ថា​ “​ចូរ​ឲ្យ​មាន​កំឡាំង និង​ចិត្ត​ក្លាហាន​ចុះ កុំ​ឲ្យ​ខ្លាច​ឡើយ ក៏​កុំ​ឲ្យ​ស្រយុត​ចិត្ត​ផង ដ្បិត​ព្រះយេហូវ៉ា​ជា​ព្រះ​នៃ​ឯង ទ្រង់​គង់​ជា​មួយ​នៅ​កន្លែង​ណា ដែល​ឯង​ទៅ​ផង”(យ៉ូស្វេ ១:៩)។ ខេលិប​ក៏​បាន​ចាប់​ផ្តើម​អាន​ខគម្ពីរ​នេះ​រៀង​រាល់​យប់ ហើយ​ខគម្ពីរ​អំពី​ព្រះ​បន្ទូល​សន្យា​នោះ​នៅជាប់​នឹង​គ្រែ​គាត់ រហូត​ដល់​ពេល​ដែល​គាត់​ទៅ​រៀន​នៅ​មហា​វិទ្យា​ល័យ។​

បទ​គម្ពីរ យ៉ូស្វេ ជំពូក១ បាន​ពិពណ៌នា អំពី​ការ​ផ្ទេរ​តួនាទី​ជា​អ្នក​ដឹកនាំ ទៅ​លោក​យ៉ូស្វេ បន្ទាប់​ពី​លោក​ម៉ូសេ​ស្លាប់។ ព្រះ​ទ្រង់បាន​បង្គាប់​លោក​យ៉ូស្វេ​ជា​ច្រើន​ដង ឲ្យ “មាន​កម្លាំង និង​មាន​ចិត្ត​ក្លាហាន” ហើយ​ក៏​បាន​បង្គាប់​ពួក​អ៊ីស្រាអែល​ឲ្យ​យល់​ច្បាស់ អំពី​សារៈ​សំខាន់​នៃ​ព្រះ​រាជ​បញ្ជា​មួយ​នេះ​(ខ.៦-៧,៩)។ ជា​ការ​ពិត​ណាស់ ពួក​គេ​មាន​អារម្មណ៍​ភ័យ​ខ្លាច ខណៈ​ពេល​ដែលពួក​គេ​ប្រឈម​មុខ​ដាក់​ពេល​អនាគត ដែល​មិន​ច្បាស់​លាស់ តែ​ព្រះ​ទ្រង់​បាន​មាន​បន្ទូល​ធានា​ដល់​ពួក​គេ​សារ​ជា​ថ្មី​ថា “អញ​នឹង​នៅ​ជា​មួយ​នឹង​ឯង ដូច​ជា​បាន​នៅ​ជា​មួយ​នឹង​ម៉ូសេ​ដែរ អញ​មិន​ដែល​ខាន​នឹង​ប្រោស​ឯង ក៏​មិន​ដែល​បោះបង់​ចោល​ឯង​ឡើយ”(ខ.៥)។

វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​ទេ ដែល​យើង​មាន​ការ​ភ័យ​ខ្លាច ប៉ុន្តែ វា​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ខុសភាព​ផ្លូវ​កាយ ចិត្ត…

វង្វេងចេញទៅឆ្ងាយ

លោក​មៃឃល យ៉ាខូនេលី(Michael Yaconelli) គឺជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ​រឿង​កំប្លែង។​​ ដោយ​សារ​គាត់​រស់​នៅ​ក្បែរ​កសិដ្ឋាន​ចិញ្ចឹម​គោ នោះ​គាត់​បាន​សង្កេត​ឃើញ​ថា សត្វ​គោ​ងាយ​នឹង​ដើរ​វង្វេង​ចេញពី​ហ្វូង ពេល​ដែល​ពួក​វា​កំពុង​ស៊ី​ស្មៅ។ ពួក​វា​ចេះ​តែបន្ត​ផ្លាស់​ទី​ពី​កន្លែង​មួយ​ទៅ​កន្លែង​មួយ​ទៀត ដើម្បី​រក​វាល ដែល​​សំបូរ​ស្មៅជាង។ នៅ​ជាយ​កសិដ្ឋាន សត្វ​គោ​អាច​រក​បានស្មៅ​ខ្ចី​ៗ នៅ​ក្រោម​ម្លប់​ដើម​ឈើ។ នៅ​ក្រៅ​របង​ដែល​ដួល​រលំ មាន​រុក្ខ​ជាតិ​តូច​ដែល​មាន​រស់​ជាតិ​ឈ្ងុយ​ឆ្ងាញ់។ បន្ទាប់​មក សត្វគោ​អាច​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​មុខ​ទៀត នៅ​ក្រៅ​របង ហើយ​ក៏​ចេញ​ទៅ​ដល់​ផ្លូវ​ថ្នល់។ ពួក​វា​ស៊ី​ស្មៅ​ពី​កន្លែង​មួយ​ទៅ​កន្លែង​មួយ​យឺត​ៗ ទាល់​តែ​វង្វេង។​

មិន​មែន​មាន​តែ​សត្វ​គោ​ទេ ដែល​មាន​បញ្ហា​ដើរ​រហេតរហូត។ សត្វ​ចៀម​ក៏​ឧស្សាហ៍​វង្វេង​ចេញ​ពី​ហ្វូង​ផង​ដែរ ហើយ​ចំណែក​ឯមនុស្ស​វិញ ទំនង​ជា​ងាយ​នឹង​វង្វេង​ញឹក​ញាប់​ជាង​សត្វ​ទាំង​នេះ​ទៀត។

ប្រហែល​មក​ពី​ហេតុ​នេះ​ហើយ បាន​ជា​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​គម្ពីរ ព្រះ​ទ្រង់​បាន​ប្រៀប​ធៀប​យើង នឹង​សត្វ​ចៀម។  យើង​ងាយ​នឹង​ផ្លាស់​ទីទៅ​មុខ​បត់​ចុះ​ឡើង ហើយ​ព្យាយាម​ចម្អែត​ខ្លួន​ឯង នៅ​តាម​ផ្លូវ​របស់​យើង ដោយ​ការ​បន្ថែម​បន្ថយ និង​ធ្វើ​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ដ៏​ល្ងង់​ខ្លៅ ដោយ​មិន​បាន​កត់​សម្គាល់​ថា ខ្លួន​ឯង​កំពុង​តែ​វង្វេង​ចេញ​ពី​សេចក្តី​ពិត បាន​ឆ្ងាយ​ប៉ុណ្ណា​ហើយ​ទេ។

មាន​ពេល​មួយ ព្រះ​យេស៊ូវ​បាន​មាន​បន្ទូល​ទៅ​កាន់​ពួក​ផារិស៊ី អំពី​សត្វ​ចៀម​មួយ​ក្បាល​ដែល​បាន​វង្វេង។ សត្វ​ចៀម​នោះ​ មានតម្លៃ​ចំពោះ​អ្នក​គង្វាល​ណាស់ បាន​ជា​គាត់​ទុក​ហ្វូង​ចៀម​គាត់​ចោល​សិន ដើម្បី​ទៅ​ស្វែង​រក​វា។ ហើយ​ពេល​ដែល​គាត់​បាន​រក​ឃើញ​ចៀម​ដែល​វង្វេង​នោះ គាត់​ក៏​បាន​អរ​សប្បាយ​(លូកា ១៥:១-៧)។

ព្រះជា​ម្ចាស់​ក៏​មាន​ព្រះ​ទ័យ​រីក​រាយ​យ៉ាង​ខ្លាំង ចំពោះ​អ្នក​ដែល​បាន​ងាក​បែរ​មក​រក​ព្រះ​អង្គ​វិញ។ គឺ​ដូច​ដែល​ព្រះ​យេស៊ូវ​មានបន្ទូល​ថា “លុះ​មក​ដល់​ផ្ទះ​វិញ អ្នក​នោះ​នឹង​ហៅ​ពួក​សំឡាញ់ និង​ពួក​អ្នក​ជិត​ខាង​មក ប្រាប់​ថា សូម​អរ​សប្បាយ​ជា​មួយ​នឹង​ខ្ញុំ ដ្បិត​ចៀម​ខ្ញុំ​ដែល​បាត់ នោះ​ឃើញ​វិញ​ហើយ” (ខ.៦)។…

ការកាត់ចិត្ត

មាន​ពេល​មួយ​គ្រូ​ពេទ្យ​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ​សម្រាប់​អ្នក​ជំងឺ​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ បាន​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា “ឪពុក​របស់​អ្នក​ជិតផុត​ដង្ហើម​ហើយ”។ ពាក្យ “ជិត​ផុត​ដង្ហើម” គឺ​សំដៅ​ទៅ​លើ​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ​ នៃ​ជីវិត​របស់​អ្នក​ជំងឺ និង​ជាពាក្យ​ថ្មី​មួយ​សម្រាប់​ខ្ញុំ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ចម្លែក គឺ​ហាក់​ដូច​ជា​កំពុង​តែ​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​ឯក​ទិស​ ​ដ៏​ឯ​កោ។ នៅថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ​របស់​ឪពុក​ខ្ញុំ ខ្ញុំ​និង​បង​ស្រី​ខ្ញុំ​អង្គុយ​នៅ​ក្បែរ​គ្រែ​គាត់ ដោយ​មិន​ដឹង​ថា គាត់​នៅ​អាច​ស្តាប់​យើង​ឮ​ឬអត់​នោះ​ទេ។ យើង​ក៏​បាន​ថើប​ផ្នែក​ខាង​លើ​នៃ​ថ្ងាស​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​របស់​គាត់ ដែល​ទំពែក។ យើង​ក៏​បាន​និយាយខ្សិប​ដាក់​គាត់ អំពី​ព្រះ​បន្ទូល​សន្យា​ដែល​ព្រះ​ទ្រង់​មាន​សម្រាប់​គាត់។ យើង​ក៏​បាន​ច្រៀង​បទ “សេចក្តី​ស្មោះ​ត្រង់របស់​ទ្រង់ អស្ចារ្យ​ណាស់” ហើយ​ក៏​បាន​ដក​ស្រង់​បទ​គម្ពីរ ទំនុក​ដំកើង ជំពូក​២៣។ យើង​ប្រាប់​គាត់​ថា យើងស្រឡាញ់​គាត់ ហើយ​អរគុណ​គាត់ ដែល​បាន​ធ្វើ​ជា​ឪពុក​របស់​យើង។ យើង​ដឹង​ថា ចិត្ត​គាត់​ចង់​ទៅ​នៅ​ជា​មួយ​ព្រះយេស៊ូវ ហើយ​ក៏​បាន​ប្រាប់​គាត់​ថា គាត់​អាច​ទៅ​បាន។ ការ​និយាយ​ចេញ​នូវ​ពាក្យ​ទាំង​នេះ គឺ​ជា​ការ​បោះ​ជំហាន​ដ៏ឈឺ​ចាប់​ទី​មួយ ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការ​កាត់​ចិត្ត។ ពីរ​បី​នាទី​ក្រោយ​មក ឪពុក​របស់​យើង​ក៏​បាន​ទទួល​ស្វាគមន៍​ដោយ​អំណរ ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​ដ៏​អស់​កល្ប​របស់​គាត់។​

ការ​ស្លាប់​របស់​មនុស្ស​ជា​ទី​ស្រឡាញ់ ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​មាន​ការ​ឈឺ​ចាប់។ សូម្បី​តែ​ព្រះ​យេស៊ូវ​ក៏​ព្រះ​កន្សែង​ផង​ដែរ ពេល​ដែល​ឡាសា ដែល​ជា​មិត្ត​សំឡាញ់​របស់​ទ្រង់​ បាត់​បង់​ជីវិត(យ៉ូហាន ១១:៣៥)។ ប៉ុន្តែ ដោយ​សារ​ព្រះ​បន្ទូល​សន្យារបស់​ព្រះ នោះ​យើង​មាន​ក្តី​សង្ឃឹម បន្ទាប់​ពី​យើង​លាចាក​ផែន​ដី​នេះ។ បទ​គម្ពីរ ទំនុក​ដំកើង ១១៦:១៥ បាន​ចែងថា “អ្នក​បម្រើ​ដ៏​ស្មោះ​ត្រង់​របស់​ព្រះ” គឺ​អ្នក​ដែល​ជា​កម្ម​សិទ្ធិ​របស់​ទ្រង់ មាន​តម្លៃ​ចំពោះ​ព្រះ​អង្គ។ ទោះ​ពួក​គេ​ស្លាប់ ពួក​គេ​នឹង​មាន​ជីវិត​រស់​ឡើង​វិញ។​

ព្រះ​យេស៊ូវ​បាន​សន្យា​ថា​…

បញ្ហានៃភាពលម្អៀង

បង​ប្រុស​របស់​ស្វាមី​ខ្ញុំ មាន​ទី​លំ​នៅ ក្នុង​តំបន់​ជួរ​ភ្នំ​ខូឡូរ៉ាដូ ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ ១៩៣០ គីឡូ​ម៉ែត្រ​ពី​ផ្ទះ​របស់​យើង។ ទោះ​ផ្ទះ​របស់​ហ្គ័ររីត(Gerrits) នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​យើង​ក៏​ដោយ គាត់​នៅ​តែ​ជា​សមាជិក​ជា​ទី​ស្រឡាញ់​របស់​គ្រួសារ ដោយ​សារ​គាត់​មាន​ភាព​កំប្លុក​កំប្លែង និង​ចិត្ត​ល្អ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ខ្ញុំ​នៅ​អាច​ចាំ​បាន​ថា មាន​ពេល​មួយ បង​ប្អូន​បង្កើត​របស់​គាត់​បាន​និយាយ​លេង​សើច​ថា គាត់​ជា​កូន​សំណប់​របស់​ម្តាយ​ពួក​គេ។ កាល​ពី​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​មុន ពួក​គេ​ថែម​ទាំង​បានទិញ​អាវ​យឺត​មួយ ដែល​មាន​អក្សរ​បោះ​ពុម្ភ​ពី​លើ​ថា “ខ្ញុំ​ជា​កូន​សំណប់​របស់​ម៉ាក់”។ យើង​សុទ្ធ​តែ​មាន​ភាព​សប្បាយ​រីក​រាយ ចំពោះ​ភាព​កំប្លុក​កំប្លែង​របស់​បង​ប្អូន​បង្កើត​របស់​យើង ប៉ុន្តែ តាម​ធម្មតា ភាព​លម្អៀង​ មិន​មែន​ជា​រឿង​លេង​សើច​ឡើយ​។​

ក្នុង​បទ​គម្ពីរ​លោកុប្បត្តិ ជំពូក​៣៧ យើង​ឃើញ​ថា លោក​យ៉ាកុប​បាន​ឲ្យ​អាវ​ដែល​មាន​ពណ៌​ច្រើន ទៅ​យ៉ូសែប​ដែល​ជា​កូនប្រុស​របស់​គាត់ ដែល​ការ​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​កូន​ដទៃ​ទៀត​ដឹង​ថា យ៉ូសែប​ជា​កូន​ពិសេស​ជាង​គេ ចំពោះ​គាត់​(ខ.៣)។ អាវ​នោះ​មិន​មាន​អក្សរ​សរសេរ​ពី​លើ​ទេ តែ​ការ​ប្រគល់​អាវ​ពិសេស​នេះ ឲ្យ​ទៅ​យ៉ូសែប គឺ​មិន​ខុស​ពី​ការ​ប្រកាស់​ថា យ៉ូសែប​ជា​កូន​សំណប់​របស់​លោក​យ៉ាកុប។​

ការ​បង្ហាញ​ចេញ​នូវ​ភាព​លម្អៀង​ក្នុង​គ្រួសារ អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​បែក​បាក់​គ្រួសារ។ នាង​រេបេកា ដែល​ជា​ម្តាយ បានស្រឡាញ់​លោក​យ៉ាកុប ខ្លាំង​ជាង​លោក​អេសាវ ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ជម្លោះ​រវាង​បង​ប្អូន​ទាំង​ពីរ(២៥:២៨)។ កំហុស​នេះ​ក៏​បាន​បន្ត​កើត​មាន​ទៀត នៅ​ពេល​ដែល​លោក​យ៉ាកុប ស្រឡាញ់​នាង​រ៉ាជែល​(ម្តាយ​របស់​លោក​យ៉ូសែប) ខ្លាំង​ជាង​នាង​ឡេអា ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​ភាព​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា និង​បញ្ហា​ជា​ច្រើន​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ឈឺ​ក្បាល​(២៩:៣០-៣១)។ ជា​ការ​ពិត​ណាស់ គំរូ​អាក្រក់​នេះ គឺ​ជា​មូល​ហេតុ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​បង​ប្អូន​របស​លោក​យូសែប​ស្អប់​គាត់ ហើយ​ថែម​ទាំង​រៀប​គម្រោង​សម្លាប់​គាត់​ទៀត​ផង(៣៧:១៨)។

នៅ​ក្នុង​ទំនាក់​ទំនង យើង​អាច​មាន​ការ​ពិបាក នៅ​ក្នុង​ការ​ជៀស​វាង​ភាព​លម្អៀង។ ប៉ុន្តែ…

មានគំនិតដែលស្របនឹងព្រះវិញ្ញាណ

មាន​ពេល​មួយ អ្នក​កែ​សម្លេង​ព្យាណូ​បាន​ព្យាយាម​កែ​សម្លេង​ព្យាណូ​ធំ​មួយ​គ្រឿង ឲ្យ​មាន​សម្លេង​ត្រឹមត្រូវ​ឡើង​វិញ។ ពេល​​ខ្ញុំ​កំពុង​តែ​ស្តាប់​សម្លេង​ដែល​គាត់​កំពុង​តែ​កែ​នោះ ខ្ញុំក៏​បាន​គិត​ដល់​ពេល​មួយ ដែល​ខ្ញុំ​ធ្លាប់​ស្តាប់​សម្លេង​ដ៏​ពិរោះ​ក្រៃ​លែង​របស់​ព្យាណូ ក្នុង​ការ​ប្រគុំ​បទ “វ័រស័រ ខុនសឺតូ” និង​បទ “ទ្រង់​ធំ​អស្ចារ្យ”។ ប៉ុន្តែ ពេល​នេះឧបករណ៍​តន្រ្តី​នេះ កំពុង​ត្រូវ​ការ​ឲ្យ​គេ​កែ​សម្លេង​វា។ ខ្ទង់​ខ្លះ​មាន​សម្លេង​ត្រូវ​ហើយ តែ​ខ្ទង់​ខ្លះ​ទៀត​មាន​សម្លេង​ទាប​ពេក ឬ​ខ្ពស់​ពេក ស្តាប់​ទៅ​មិន​ពិរោះ។ គេ​មិន​ដែល​ជួល​អ្នក​កែ​សម្លេង​ព្យាណូ ឲ្យ​កែ​សម្រួល​ខ្ទង់​នីមួយ​ៗ ឲ្យ​មាន​សម្លេង​ដូច​គ្នា​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ គេ​ត្រូវ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា ឲ្យ​ខ្ទង់​នីមួយ​ៗ​មាន​សម្លេង​ពិសេស​ខុស​គ្នា ហើយ​រួម​ផ្សំ​គ្នា បង្កើត​ជា​ទំនុក​ដ៏​ពិរោះ​រណ្តំ។​

សូម្បី​តែ​នៅ​ក្នុង​ពួក​ជំនុំ ក៏​យើង​អាច​សង្កេត​ឃើញ​ភាព​មិន​ស៊ី​សង្វាក់​គ្នា​ផង​ដែរ។ អ្នក​ដែល​មាន​បំណង​ប្រាថ្នា​ខ្ពស់ ឬ​មាន​អំណោយ​ទាន​ខុស​គ្នា អាច​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ភាព​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា ពេល​ណា​ពួក​គេ​ធ្វើ​ការ​ជា​មួយ​គ្នា។ ហេតុ​នេះ​ហើយ ក្នុង​បទ​គម្ពីរ​កាឡាទី ជំពូក​៥ សាវ័ក​ប៉ុល​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​អ្នក​ជឿ​ទាំង​អស់​ឲ្យ​លះ​បង់ “ការ​ស្អប់​គ្នា ឈ្លោះ​ប្រកែក ឈ្នានីស កំហឹង ទាស់ទែង​គ្នា បាក់​បែក បក្ស​ពួក” ដែល​អាច​បំផ្លាញ​ការ​ប្រកប​ស្និទ្ធ​ស្នាល​ជា​មួយព្រះ ឬ​បំផ្លាញ​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មួយ​អ្នក​ដទៃ។ បន្ទាប់​មក សាវ័ក​ប៉ុល​ក៏​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​យើង ឲ្យ​ឱប​ក្រសោប​យក ផល​ផ្លែ​នៃ​ព្រះ​វិញ្ញាណ​វិញ ដែល​មាន​ដូច​ជា : “សេចក្តី​ស្រឡាញ់ អំណរ​អរ មេត្រីភាព អត់ធ្មត់ សុភាព សប្បុរស ស្មោះត្រង់ ស្លូតបូត ហើយ​ដឹង​ខ្នាត”(ខ.២០,២២-២៣)។…